گزارش جلسه دادرسی باید آنچه واقعاً گفته و اتفاق افتاده را ثبت کند، نه برداشت یا قضاوت کارآموز از درستی یا نادرستی آن. اگر گزارش رنگ‌وبوی جانبداری بگیرد (مثلاً با کلماتی مثل «خوانده به‌سختی توانست دفاع کند»)، اعتبار آن به‌عنوان یک سند بی‌طرف کارآموزی زیر سوال می‌رود.

تحلیل و نظر شخصی کارآموز جای خودش را دارد، اما باید در بخشی جدا از «شرح وقایع» بیاید، نه درون خود روایت جلسه.

کارآموز در مرحله دوم شش‌ماهه کارآموزی، هر روز کاری باید در جلسه یک پرونده در حال رسیدگی حاضر شود و از آن گزارش تهیه کند؛ در چنین حجم روزانه، عادت به ثبت بی‌طرف از همان جلسات اول شکل می‌گیرد یا هرگز شکل نمی‌گیرد. کارآموزی که در ماه‌های ابتدایی اجازه دهد لحن قضاوتی وارد گزارش‌هایش شود، تا پایان شش ماه این عادت را با خودش حمل می‌کند.

گزارش خوب، جلسه را به‌ترتیبی که واقعاً پیش رفته روایت می‌کند: اعلام رسمیت جلسه، اظهارات خواهان، دفاعیات خوانده، سوالات دادگاه (در صورت وجود)، و تصمیم یا قرار پایانی. جابه‌جایی این ترتیب، خواننده گزارش (سرپرست) را در فهم روند جلسه گیج می‌کند.

اگر جلسه چند بخش مجزا داشته (مثلاً استماع شهود در میانه جلسه)، بهتر است این بخش‌ها به‌طور جداگانه و با عنوان مشخص ثبت شوند.

ترتیب واقعی یک جلسه، از اعلام رسمیت تا صدور قرار، همان چیزی است که کارآموز باید روزانه و بدون وقفه در طول شش ماه دوم کارآموزی ثبت کند. تمرین مکرر این ترتیب‌گذاری، مهارتی است که مستقیماً به کار وکالت مستقل کارآموز در مرحله سوم، وقتی می‌تواند ماهانه تا پنج پرونده را خودش بپذیرد، منتقل می‌شود.

پایان هر جلسه یک تصمیم مشخص دارد: تعیین وقت رسیدگی بعدی، ختم دادرسی و اعلام نتیجه، یا صدور قرار (مثل قرار کارشناسی). این تصمیم باید در گزارش با دقت و بدون ابهام ثبت شود، چون معمولاً محور تکلیف بعدی کارآموز یا وکیل سرپرست است.

نبود این بخش یا مبهم بودن آن، رایج‌ترین نقص گزارش‌های جلسه دادرسی است — خواننده باید بتواند فقط با خواندن آخرین پاراگراف، بداند جلسه به کجا رسید.

دقت در ثبت نتیجه جلسه اهمیت بیشتری پیدا می‌کند وقتی بدانیم وکیل سرپرست هر سه ماه یک‌بار گزارش عملکرد کارآموز را به کمیسیون کارآموزی کانون ارائه می‌دهد؛ ابهام مکرر در بخش نتیجه گزارش‌ها، می‌تواند در همان ارزیابی سه‌ماهه به چشم بیاید.

ثبت بی‌طرف یک جلسه دادرسی، بدون رنگ‌وبوی قضاوت شخصی، مهارتی است که با تمرین ساخته می‌شود. یک هوش مصنوعی حقوقی که فقط وقایع را در قالب استاندارد می‌ریزد — بدون افزودن برداشت شخصی — می‌تواند به کارآموز کمک کند این تفکیک را در عمل ببیند و یاد بگیرد.

این نوع تحلیل پرونده حقوقی با هوش مصنوعی، در واقع یک الگوی زنده از نگارش بی‌طرف است که کارآموز می‌تواند برای گزارش‌های آینده خودش هم از آن استفاده کند؛ شرح کامل ابزار در صفحه معرفی وکیل‌دیجی هست.

طبق گزارش‌های صنعت حقوقی در سال‌های اخیر، سهم وکلا و متخصصانی که از هوش مصنوعی مولد برای خلاصه‌سازی و ثبت رویدادها استفاده می‌کنند در یک سال بیش از دو برابر شده و به نزدیک هفتاد درصد رسیده است. این روند نشان می‌دهد ثبت ساختاریافته وقایع با کمک هوش مصنوعی، دیگر یک تجربه حاشیه‌ای نیست، بلکه بخشی از عادت روزمره حرفه حقوقی در حال شکل‌گیری است.

طبق آیین‌نامه اجرایی لایحه استقلال کانون وکلای دادگستری، دوره کارآموزی وکالت هجده ماه است و مرحله دوم آن که شش ماه طول می‌کشد، هسته اصلی تمرین حضور در جلسات دادرسی است. در این شش ماه، کارآموز باید هر روز کاری، تمام‌وقت اداری، در مراجع قضایی حاضر شود، نه صرفاً گاه‌به‌گاه یا در جلسات خاص.

الزام مهم‌تر این مرحله، تهیه گزارش روزانه از یک پرونده دارای وقت رسیدگی یا در حال رسیدگی است. این یعنی کارآموز در عمل روزانه یک گزارش جلسه دادرسی می‌نویسد، نه گزارشی که فقط گاهی و با فاصله زیاد آماده می‌شود؛ حجم و تکرار این کار، نظم در ساختار نگارش را از یک انتخاب سلیقه‌ای به یک ضرورت عملی تبدیل می‌کند.

در کنار این الزام روزانه کارآموز، وکیل سرپرست هم موظف است در پایان هر سه ماه، گواهی و گزارش نحوه انجام تکالیف کارآموز را از طریق پروفایل شخصی به کمیسیون کارآموزی کانون ارائه دهد. گزارش‌های جلسه که کارآموز روزانه می‌نویسد، عملاً بخشی از مستنداتی است که این ارزیابی سه‌ماهه بر پایه آن شکل می‌گیرد.

در همین حال، طبق گزارش تامسون رویترز در سال ۲۰۲۵، نزدیک به سه‌چهارم متخصصان حقوقی از هوش مصنوعی مولد برای خلاصه‌سازی اسناد و رویدادها استفاده می‌کنند، روندی که در یک سال بیش از دو برابر شده است. برای کارآموزی که باید هر روز کاری یک گزارش جلسه جدید بنویسد، همین نوع کمک ساختاریافته، تفاوت میان شش ماه فرسایشی و شش ماه قابل‌مدیریت را می‌سازد.